Jerzy Słonka należał do tych aktorów, których twarz znała cała Polska, choć nie zawsze każdy potrafił od razu przypomnieć sobie nazwisko.
Był obecny — w kinie, w serialach, w codzienności widzów. Odszedł w wieku 76 lat, pozostawiając po sobie role, które nie krzyczały, ale trwały. I może właśnie w tej powściągliwości tkwiła jego siła.
Urodzony w 1949 roku, dorastał w rzeczywistości, w której sztuka była czymś więcej niż zawodem — była przestrzenią rozmowy o świecie.
Aktorstwo nie było dla niego drogą do popularności, lecz do opowiadania historii.
Zanim pojawił się na ekranach telewizorów w całym kraju, budował swój warsztat na scenie teatralnej.
Był cierpliwy, skupiony, precyzyjny. „W tej pracy nie chodzi o to, żeby być największym.
Chodzi o to, żeby być prawdziwym” — mówił w jednym z wywiadów. Te słowa dobrze oddają jego podejście do zawodu.
Szersza publiczność zapamiętała go między innymi z kultowego filmu Miś w reżyserii Stanisław Bareja.
Ten obraz stał się symbolem absurdu epoki PRL, a każda, nawet epizodyczna rola, była w nim elementem większej układanki.
Jerzy Słonka potrafił odnaleźć się w tej konwencji — nie przerysowywał, nie szukał taniego efektu.
Był naturalny. Widz wierzył, że jego bohater istnieje naprawdę, gdzieś obok.
Później przyszły lata serialowej popularności. Występował w Plebanii, a także w medycznym serialu
„Na dobre i na złe”.
To były produkcje, które towarzyszyły Polakom przez długie sezony, w zwykłe wieczory, przy rodzinnych rozmowach i domowym spokoju.
Grał role charakterystyczne — ojców, urzędników, lekarzy, sąsiadów. Ludzi z krwi i kości.
„Aktor jest od służenia historii, nie od świecenia” — podkreślał. I rzeczywiście, nigdy nie próbował być większy niż scena, w której występował.
Choć był rozpoznawalny, konsekwentnie oddzielał życie zawodowe od prywatnego. Nie zabiegał o medialny rozgłos, nie opowiadał publicznie o rodzinie.
Ci, którzy go znali, wspominają człowieka spokojnego, lojalnego, oddanego bliskim. Po pracy wracał do domu — do świata, który nie miał nic wspólnego z planem filmowym. Tam znajdował równowagę.
„Najlepsze role gram wtedy, gdy mam do czego wracać” — miał powiedzieć w rozmowie z kolegami z branży.
Na planie był profesjonalistą. Punktualny, przygotowany, życzliwy. Nie podnosił głosu, nie budował dystansu.
Młodsi aktorzy cenili jego doświadczenie i skromność. Był przedstawicielem pokolenia, które wierzyło w rzemiosło — w naukę tekstu, w dyscyplinę, w szacunek do widza.
Odszedł cicho, bez wielkiego medialnego zamieszania. Taki właśnie był — skupiony na pracy, nie na hałasie wokół niej. Aktor zmarł 12 lutego w wieku 76 lat.
Pogrzeb aktora odbędzie się 19 lutego o 12.00 na Cmentarzu Północnym przy ul. K. Wóycikiego 14 w Warszawie.
Zostawił po sobie filmowe i telewizyjne kadry, które wciąż można odnaleźć w powtórkach i archiwach.
Gdy dziś wracamy do „Misia” czy dawnych odcinków seriali, jego twarz pojawia się nagle — znajoma, osadzona w czasie, a jednocześnie wciąż aktualna.
Jerzy Słonka nie był aktorem jednego wielkiego monologu. Był aktorem obecności. A obecność — ta prawdziwa, uczciwa, nienachalna — bywa trwalsza niż najgłośniejsza rola.