O Kalinie Jędrusik pisano bardzo wiele. Jedni widzieli w niej skandalistkę, inni – symbol kobiecej wolności w szarej, cenzurowanej rzeczywistości Polski lat 60.
Nazywano ją „polską Marilyn”, kobietą fatalną, prowokatorką. Jednak za tymi etykietami stał człowiek – wrażliwy, emocjonalny, zakochany. I być może bardziej samotny, niż chciał to pokazać światu.
Urodzona w 1930 roku w Gdyni, od dziecka czuła, że scena będzie jej miejscem. Ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie i szybko znalazła się w warszawskim środowisku artystycznym.
Teatr był jej fundamentem, lecz prawdziwą popularność przyniosła telewizja – przede wszystkim legendarny projekt Kabaret Starszych Panów.
To właśnie tam jej zmysłowość, ironia i lekka bezczelność stały się czymś zupełnie nowym dla polskiej publiczności.
Gdy pojawiała się na ekranie – w sukniach z głębokim dekoltem, z powolnym, lekko zachrypniętym głosem – kraj zamierał.
Władze były oburzone, konserwatywna część społeczeństwa krytykowała ją bez litości, ale widzowie nie potrafili oderwać wzroku.
Nie prosiła o pozwolenie, by być seksualną – ona po prostu taka była. „Ja nie gram kobiecości. Ja nią jestem” – mówiła w jednym z wywiadów.
Jej życie prywatne stało się niemal legendą. Romanse, plotki, półprawdy – to wszystko towarzyszyło jej latami.
Mężczyźni zachwycali się nią otwarcie. Wśród tych, z którymi łączyły ją domysły, byli znani artyści, pisarze i aktorzy. Jednak w centrum jej życia był jeden mężczyzna – Stanisław Dygat.
Pobrali się w 1954 roku. Dygat – pisarz, intelektualista, starszy od niej o szesnaście lat. Ich małżeństwo od początku było nietypowe.
Żyli w otwartym związku, nie ukrywając, że pozwalają sobie na więcej, niż dopuszczała tradycyjna moralność.
W ich warszawskim domu gromadziła się bohema – reżyserzy, poeci, malarze. Rozmawiano głośno, palono bez przerwy, dyskutowano do świtu.
O jej romansach mówiono szeptem i całkiem otwarcie. Nie zaprzeczała swojej namiętności do życia.
„Kocham ludzi. Kocham mężczyzn. Ale to nie znaczy, że nie kocham męża” – przyznawała. I rzeczywiście, mimo wszystkich plotek to właśnie Dygat pozostawał jej centrum.
Ich relacja była skomplikowana. On również miał romanse. Wiedziała o zdradach tak samo, jak on wiedział o jej fascynacjach.
To był związek dwóch silnych osobowości, w którym zazdrość i wolność szły obok siebie.
„My się nigdy nie nudziliśmy” – mówiła z uśmiechem. Być może jednak za tym uśmiechem krył się ból.
Kalina nie była kobietą stworzoną do spokojnego, cichego życia. Płonęła. Jej obecność – na scenie i w prywatnej przestrzeni – była intensywna.
Potrafiła oczarować i zranić, śmiać się i płakać tego samego wieczoru. Dla wielu mężczyzn była marzeniem, lecz sama zdawała się marzyć tylko o jednym – by być kochaną naprawdę.
Po śmierci Dygata w 1978 roku coś w niej pękło. Choć nadal pracowała, występowała i grała, jej wewnętrzny ogień przygasł.
Ci, którzy znali ją w tamtym czasie, mówili, że stała się bardziej zamyślona.
Straciła nie tylko męża – straciła partnera w swojej skomplikowanej, namiętnej grze zwanej życiem.
Kalina Jędrusik zmarła w 1991 roku. Legendy o jej romansach trwają do dziś. Jeśli jednak odrzucić mitologię, zostaje kobieta, która nie bała się być sobą w czasach, gdy kosztowało to bardzo wiele.
Kobieta, która kochała odważnie – nawet jeśli jej miłość nie zawsze była odwzajemniona wiernością.
Wszyscy mężczyźni Kaliny Jędrusik to część historii. Ale tylko jeden był jej domem. I być może w tym paradoksie zawiera się cała ona: wolna, namiętna, silna, a jednocześnie spragniona miłości.
„Życie jest po to, żeby je przeżyć do końca” – mówiła. I właśnie tak je przeżyła.
