Uwielbiana polska aktorka, Bożena Dykiel, odeszła w wieku 77 lat.
Urodziła się 26 sierpnia 1948 roku w Grabowie nad Prosną i od najmłodszych lat było w niej coś, czego nie dało się przeoczyć – temperament, bezpośredniość i energia, która z czasem stała się jej znakiem rozpoznawczym.
Dorastała w powojennej Polsce, w rzeczywistości dalekiej od kolorowych dekoracji, ale to właśnie ona wniosła do niej własne barwy.
Kiedy dostała się do warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, wiedziała już, że scena nie będzie tylko epizodem, lecz całym życiem.
„Ja nigdy nie byłam przezroczysta” – mówiła po latach i trudno o trafniejsze podsumowanie jej obecności w kulturze.
Na ekranie pojawiła się w latach 70., a widzowie szybko zapamiętali jej wyrazistą twarz i mocny charakter sceniczny.
Zagrała m.in. w „Weselu” i „Ziemi obiecanej”, udowadniając, że potrafi odnaleźć się zarówno w kinie dramatycznym, jak i w lżejszych formach.
Później przyszła ogromna popularność telewizyjna dzięki roli Marii Zięby w serialu „Na Wspólnej”.
Jej bohaterka – silna, bezkompromisowa, momentami surowa, ale pełna serca – miała w sobie wiele z samej Dykiel.
Publiczność ją pokochała, bo była prawdziwa. Nie grała „na efekt”, nie kokietowała widza. Zawsze
mówiła wprost, czasem aż za bardzo, co przysparzało jej zarówno sympatii, jak i krytyków.
Jednak za sceniczną pewnością siebie kryje się historia kobiety, która budowała swoje życie prywatne z równą determinacją jak karierę.
Jej mężem został Ryszard Dykiel – inżynier związany z branżą lotniczą, przez lata pracujący poza granicami Polski, m.in. w Stanach Zjednoczonych.
Poznali się przypadkiem, ale – jak sama wspominała – „to było jak uderzenie pioruna”. Ona – artystka żyjąca emocją i rytmem sceny.
On – człowiek techniki, uporządkowany, funkcjonujący w świecie liczb i konstrukcji. Dwa różne światy, które jednak postanowiły iść razem.
Ich małżeństwo trwa już ponad 50 lat, co w realiach show-biznesu brzmi niemal jak legenda.
„Małżeństwo to codzienna praca, a nie bajka” – podkreślała aktorka. Były rozłąki, bo jego praca wymagała życia za granicą.
Były wyjazdy, tęsknota, kompromisy. Było też wychowywanie dzieci i mierzenie się z trudnymi doświadczeniami, o których mówiła szczerze, bez upiększeń. „Były chwile, kiedy myślałam, że już nie dam rady” – przyznawała.
Bożena Dykiel nigdy nie kreowała się na kobietę ze stali. Mówiła o bólu, o rodzinnych problemach, o chorobie jednego z dzieci, o bezradności, która czasem dopada nawet najsilniejszych.
A jednak zawsze wracała do pracy. Do sceny. Do widzów. Może właśnie dlatego jej role są tak autentyczne – bo nie wynikają z chłodnej kalkulacji, lecz z przeżycia. Z doświadczenia.
Jej historia to opowieść o dziewczynie z temperamentem, która nie zgodziła się na przeciętność. O aktorce, która potrafiła być i komediowa, i dramatyczna.
O kobiecie, która przez pół wieku trwa przy jednym mężczyźnie, mimo że życie nie zawsze było łatwe. O osobowości, która nie wygładza krawędzi, by przypodobać się światu. „Miłość to decyzja.
Codziennie podejmowana od nowa” – powiedziała kiedyś i w tych słowach zawiera się esencja jej prywatnej filozofii.
Dziś jej życie nie jest zamkniętą księgą, lecz wciąż pisaną historią. Z kolejnymi rolami, z kolejnymi doświadczeniami, z kolejnymi rozmowami, w których – jak zawsze – mówi bez filtra.
„BOŻENA DYKIEL nie żyje. Aktorka żywioł! Grała u Andrzeja Wajdy (,,Wesele”, ,,Ziemia obiecana”, ,,Człowiek z żelaza”, ,,Wielki Tydzień”), u Janusza Zaorskiego (,,Awans”). Występowała w komediach Stanisława Barei, Marka Koterskiego (,,Dzień świra”), Jerzego Hoffmana, Romana Załuskiego i w wielu innych filmach. W teatrze przeszła do legendy rolą Goplany w ,,Balladynie” Słowackiego; to były czasy kiedy Narodowym kierował Adam Hanuszkiewicz, reżyser tego ,,rewolucyjnego,, spektaklu. A Goplana wjechała na scenę na Hondzie”, – przekazał w piątek rano ksiądz Andrzej Luter.
Bożena Dykiel pozostaje wierna sobie. A to w świecie pełnym masek bywa największym osiągnięciem.